Immunotherapie voor hersenkanker
Met specifieke focus op medulloblastoom, astrocytoom en oligodendroglioom
Hersenkanker
In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 1.200 mensen de diagnose kwaadaardige hersenkanker. De levensverwachting hangt af van het type tumor en varieert van enkele maanden tot jaren. Hersenkankerpatiënten hebben vaak ernstige lange termijn effecten van de operatie, bestraling en/of chemotherapie, die hun dagelijks functioneren sterk beperken. Daarom zijn er dringend nieuwe behandelingen nodig.
Immunotherapie | een nieuwe behandelmethode tegen hersenkanker
Tumoren maken vaak stoffen aan die afweercellen manipuleren en ervoor zorgen dat kankercellen onzichtbaar worden voor het immuunsysteem. Immunotherapie is een relatief nieuwe vorm van behandeling gericht op het activeren van het immuunsysteem om zo de kankercellen weer aan te vallen. Terwijl bij huidkanker en bloedkanker goede stappen zijn gemaakt met immunotherapie, staat immunotherapie bij hersenkanker nog in de kinderschoenen. De onderzoeksgroep van Prof. dr. Niels Bovenschen (UMC Utrecht) doet onderzoek naar immunotherapie voor patiënten met medulloblastoom, astrocytoom en oligodendroglioom.
Onderzoek naar immunotherapie voor hersenkanker
De onderzoeksgroep van Niels Bovenschen probeert op verschillende manieren het immuunsysteem te versterken om te komen tot nieuwe immunotherapie voor hersenkanker. De focus van het onderzoek ligt op medulloblastoom, astrocytoom en oligodendroglioom, omdat kankercellen van deze tumoren overlappende kenmerken vertonen die gebruikt kunnen worden bij immunotherapie.
Eén aanpak is synthetische celtherapie. Hierbij passen de onderzoekers immuuncellen genetisch aan, zodat de immuuncellen specifieke targets op de tumorcellen kunnen herkennen. Ze gebruiken hiervoor CAR-technologie: er worden meerdere kunstmatige eiwitten aan de immuuncellen toegevoegd die precies weten waar de tumor zit. De kunstmatige eiwitten zijn gericht tegen specifieke targets op tumorcellen, die de onderzoekers proberen te vinden op primair hersentumorweefsel van patiënten (met toestemming). Deze speciale immuuncellen, genaamd CAR Natural Killer cellen, testen ze vervolgens op mini-tumoren van patiënten in het lab. Het doel is dat ze de kankercellen heel gericht en efficiënt opruimen.
Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar immuuncheckpoint-remmers. Tumoren maken stoffen die het afweersysteem afremmen, waardoor de immuuncellen de kankercellen niet goed kunnen aanvallen. De onderzoekers proberen deze immuuncheckpoint-remmers te
vinden op het tumorweefsel van patiënten. Door deze te blokkeren met speciale antistoffen, kunnen ze immuuncellen (ook de CAR Natural Killer cellen) beter laten werken. Dit kan zelfs een voorbereiding zijn vóór een operatie.
Tot slot ontwikkelt de groep immuuncel-engagers. Dit zijn moleculen die fungeren als een soort lijm, waardoor immuuncellen dichter bij de tumorcellen worden gebracht. Zo kunnen ze de kankercellen effectiever doden.
Samen vormen deze strategieën een nieuwe, veelbelovende manier om hersentumoren doelgericht aan te pakken en het immuunsysteem sterker in te zetten tegen kanker.